In de salon merken kappers het regelmatig: het haar verandert met de jaren — het voelt anders aan, groeit minder lang of krijgt een andere haarstructuur. Vaak wordt dat direct gekoppeld aan haarverlies, beschadiging of verkeerde verzorging. Toch speelt er meestal iets anders mee. Haar verandert namelijk ook door biologische ontwikkeling en haarveroudering.
Haarveranderingen in het leven beginnen al vroeg
Het interessante is dat deze natuurlijke veranderingen in haar al beginnen ver vóórdat iemand ze zelf bewust opmerkt. Om dat goed te begrijpen is het zinvol om te kijken hoe haar zich ontwikkelt vanaf de eerste levensfase en hoe de haargroeicyclus evolueert.
Haar bij baby’s: lanugohaar en vellushaar
Tijdens de zwangerschap is het lichaam van een baby bedekt met zeer fijne haartjes, het zogenaamde lanugohaar. Dit lanugohaar helpt onder andere bij het vasthouden van de beschermende huidsmeerlaag op de huid.
Rond of kort na de geboorte verdwijnt dit lanugohaar meestal. Daarna groeit nieuw haar terug dat nog steeds zeer fijn is. Dit wordt vellushaar genoemd. Vellushaar is dun, zacht en vaak licht gepigmenteerd. De haarfollikels produceren in deze fase nog relatief kleine haarvezels.
In de eerste maanden na de geboorte kan het hoofdhaar van een baby zelfs tijdelijk dunner worden of gedeeltelijk uitvallen. Dat komt doordat veel haarfollikels tegelijk van groeifase naar rustfase gaan. Dit is een normaal onderdeel van de ontwikkeling van de haargroeicyclus.
Haar bij kinderen: variatie in dichtheid, fijner bij jongere kinderen
In de kinderjaren varieert het haar sterk: sommige kinderen hebben enorm veel haar, terwijl het bij anderen fijn blijft. Hoe jonger een kind is, des te fijner het haar vaak nog blijft, omdat de hormonale activiteit laag is en haarfollikels minder sterk door geslachtshormonen beïnvloed worden.
De talgproductie van de hoofdhuid is in deze fase ook lager dan bij volwassenen. Daardoor voelt kinderhaar vaak zacht en licht aan. Tegelijkertijd kan het haar soms wat pluiziger lijken, omdat de haarvezels dunner zijn.
Voor veel kinderen blijft de haargroeicyclus stabiel en kunnen haren een relatief lange groeifase hebben. Dat verklaart waarom sommige kinderen zeer lang haar kunnen krijgen.
De puberteit: het moment waarop haar verandert door hormonen
Een belangrijk keerpunt in de ontwikkeling van haar is de puberteit. In deze periode gaan geslachtshormonen een grotere rol spelen in de huid en haarfollikels.
Bij jongens en meisjes verloopt dit proces verschillend.
Bij meisjes stijgt vooral het oestrogeen. Dit hormoon heeft een stabiliserend effect op de haargroeicyclus. Tegelijk neemt ook de talgproductie toe, waardoor het haar soms vetter kan worden dan in de kinderjaren.
Bij jongens stijgt vooral de hoeveelheid androgenen, zoals testosteron. Deze hormonen beïnvloeden verschillende haarfollikels in het lichaam. Daardoor kunnen bijvoorbeeld baardgroei en lichaamsbeharing ontstaan.
De invloed van deze hormonen op haar kan ook leiden tot veranderingen in haardikte en haargroei. In deze fase gaan de verschillen tussen mannen- en vrouwenhaar vaak duidelijker zichtbaar worden.
Haar in de volwassen jaren: stabiele cyclus met vroege veroudering
In de volwassen jaren is de haargroeicyclus meestal stabiel. De groeifase van het haar kan meerdere jaren duren, waardoor haren een aanzienlijke lengte kunnen bereiken.
Toch begint de biologische haarveroudering van de haarfollikel al relatief vroeg. Onderzoekers beschrijven dat processen zoals oxidatieve stress, veranderingen in stamcellen en hormonale verschuivingen geleidelijk invloed kunnen krijgen op de haarfollikel.
Deze veranderingen verlopen langzaam en zijn vaak jarenlang nauwelijks zichtbaar.
Veranderingen bij het ouder worden: groeifase, pigment en huid
Naarmate mensen ouder worden kunnen verschillende processen invloed krijgen op het haar. De groeifase van het haar kan korter worden, waardoor haren minder lang kunnen groeien. Ook kan de activiteit van pigmentcellen afnemen, waardoor het haar geleidelijk lichter wordt en uiteindelijk grijs haar of wit haar ontstaat.
Daarnaast verandert ook de omgeving van de haarfollikel. De huidstructuur kan veranderen, de talgproductie kan afnemen en de micro-omgeving rond de haarfollikel kan verschuiven. Samen kunnen deze veranderingen ervoor zorgen dat haar met de jaren anders aanvoelt of zich anders gedraagt dan vroeger.
Haar en huid horen bij elkaar
Een belangrijk inzicht uit onderzoek is dat haarveranderingen niet los gezien kunnen worden van de huid. De haarfollikel ligt diep in de huid en wordt beïnvloed door veranderingen in de huidstructuur, doorbloeding en cellulaire signalen.
Daarom gaan veranderingen in haar vaak samen met veranderingen in de hoofdhuidconditie. Haar- en huidverzorging vormen een eenheid.
Haar verandert gedurende het hele leven
Wanneer je het haar over een langere periode bekijkt, wordt duidelijk dat het nooit volledig hetzelfde blijft. Van het fijne vellushaar van een baby tot de veranderingen die optreden bij het ouder worden: haar blijft zich ontwikkelen door de levensfasen heen.
Het begrijpen van deze haarveranderingen gedurende het leven helpt om beter te herkennen waarom haar op bepaalde momenten anders kan reageren of zich anders kan gedragen dan vroeger — en hoe je dit herkent in de salon.
Webinar: Aging Hair
Ontdek in dit on demand webinar hoe de haargroeicyclus verandert met haarveroudering, wat er in de haarfollikel gebeurt en hoe je breuk onderscheidt van groeiveranderingen.
Voor kappers & haarcoaches | 75 min | On Demand | €59,50
Leer onderbouwd advies geven dat écht werkt.
Over Haarvriendelijk
Haarvriendelijk is een onafhankelijk kennisinstituut voor kappers, gericht op haar, hoofdhuid en de invloed van interne en externe factoren op haargezondheid.
Binnen de opleidingen leer je werken vanuit kennis in plaats van merkinformatie, zodat je klanten onderbouwd en professioneel kunt begeleiden.
Werken vanuit kennis in plaats van merkinformatie? Bekijk dan de Masteropleiding De Haarvriendelijke Kapper.